20 czerwca 2018

Eksperymenty naukowe dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym

Nauka przez zabawę jest najbardziej efektywna, a każda teoria przyswajana jest najlepiej, gdy naocznie przekonamy się o jej słuszności. Dlatego eksperymenty naukowe z dziećmi to świetny pomysł na wspólne spędzenie czasu

 

Ciekawe doświadczenia wykonać możemy w domu i nie potrzebujemy wcale specjalnych odczynników, bo wiele składników znajdziemy w naszej kuchni. Sprawdźcie nasze propozycje!

Eksperyment – cytrynowy wulkan

Czego potrzebujemy: głęboki talerz, naczynie z dzióbkiem, podstawka do jajek, 2 cytryny, soda oczyszczona, płyn do mycia naczyń, nóż, barwnik spożywczy w dowolnym kolorze.

W tym eksperymencie wykorzystamy fakt, że soda oczyszczona reaguje z kwasem cytrynowym, wytwarzając dwutlenek węgla. Podczas reakcji te składniki wytworzą pianę, która „wybuchnie” w cytrynowym wulkanie niczym lawa. Aby wykonać eksperyment, należy odciąć czubek cytryny i łyżeczką uciskać miąższ w taki sposób, by powstało nieco wolnej przestrzeni, która wypełni się sokiem. Z drugiej cytryny wyciskamy cały sok i umieszczamy w naczyniu z dzióbkiem. Cytrynę z otworem umieszczamy na podstawce do jajek, a podstawkę w głębokim talerzu. Kilka kropel barwnika wpuszczamy do środka cytryny, następnie dodajemy kilka kropel płynu do naczyń i na koniec zaczynamy powoli wsypywać sodę – około łyżeczki. Dodanie sody spowoduje wybuch wulkanu, z którego wypływać będzie lawa w kolorze barwnika. Dodając soku z wyciśniętej cytryny i więcej sody, możemy powtarzać wybuchy. Pęcherzyki, które powodują „wybuch” to uwalniający się dwutlenek węgla. Podobny efekt możemy zauważyć odkręcając butelkę gazowanego napoju.

Gumowe jajo

Ten eksperyment dobrze zobrazuje, co może zdziałać ocet, czyli roztwór kwasu, ze skorupką jaja. Warto dodać, że podobnie działają kwasy na wapń zawarty w naszych kościach i zębach. Aby wykonać eksperyment, wlewamy ocet do wysokiego przezroczystego naczynia (np. szklanki) i umieszczamy w nim jajko. Naczynie przykrywamy talerzykiem. Od razu zauważymy, że skorupka zostaje otoczona bąbelkami. Po 10 godzinach skorupka zniknie! W jej miejscu zostanie „gumowa” błona, a jajo będzie elastyczne. Spłukujemy pozostałości po skorupce i sprawdzamy elastyczność jaja. Pamiętajmy, że takie jajko po eksperymencie nie nadaje się do jedzenia.

Wędrująca woda

Co będzie potrzebne, aby nauczyć wodę chodzić? 6 lub więcej szklanek, woda, barwniki spożywcze (można wykorzystać farby plakatowe) i papierowe ręczniki. Szklanki ustawiamy w rzędzie. Co drugą napełniamy wodą do połowy. Wodę barwimy barwnikiem lub farbami. Między każdymi dwiema szklankami umieszczamy zwinięty w rulonik i zgięty kawałek papierowego ręcznika, tak aby jeden koniec był zanurzony w szklance z wodą, a drugi koniec w pustej szklance. Po przynajmniej kilkudziesięciu minutach zauważymy, że woda „przeszła” do pustych szklanek, a w dodatku we wszystkich szklankach poziom wody jest taki sam.  Zauważyć też możemy, że w pustych szklankach kolor wody stanowi mieszaninę kolorów z sąsiednich szklanek. Woda wędruje dzięki zjawisku podciągania kapilarnego. Jest to zdolność materiałów do podciągania wody ku górze za pomocą sił kapilarnych. Im bardziej porowaty materiał, tym szybciej i intensywnie to zjawisko zachodzi. Warto wiedzieć, że w ten właśnie sposób drzewa pobierają z podłoża wodę i transportują ją ku górze, ku koronie.

Smakowita tęcza

Płaski talerz, paczka kolorowych cukierków – drażetek i odrobina wody pozwolą nam wyczarować niesamowitą, smakowitą tęczę. Bawić można się, układając kolory w przeróżnych konfiguracjach. Groszki należy ułożyć na płaskim, białym talerzu w kształt okręgu, tak, aby były blisko siebie, ale żeby dwa takie same cukierki nie znalazły się w swoim bezpośrednim sąsiedztwie. Po ułożeniu wybranej konfiguracji drażetek, na środek talerza powoli wlewamy niewielką ilość wody, tak, aby cienka jej warstwa pokryła cały talerz i dotknęła cukierków. Po kilku chwilach zauważymy, jak drażetki puszczają kolor. To okazja, żeby dowiedzieć się co nieco o cząsteczkach – np. o tym, że cząsteczki barwnika mieszają się z cząsteczkami wody. To zjawisko nazywamy dyfuzją.  Definicja dyfuzji brzmi następująco: to samorzutne rozprzestrzenianie się jednej substancji w drugiej.

Pamiętajcie, aby nadzorować te zabawy! Eksperymenty zawsze muszą być przeprowadzane pod okiem osoby dorosłej!